|
حریفا رو چراغ باده را بفروز / شب با روز یکسان است
|
محمد هاشم آصف ملقب به رستم الحکما ، نویسنده کتاب رستم التواریخ از جمله خودپسندترین نویسندگان و مورخان است . او چنین القابی را به خود نسبت داده :
" حکیم سترگ زمان ، فیلسوف بزرگ دوران ، عالم آرا ، سیدالفلاسفه ، شمس الوزرا ، زبدة العلما ، عین الفقها ، عقیلة العرفا ، سلسلة العداله ، قطب الاسلام ، صمصام الدوله ، آصف العصر ، ابوالمعالی ، سلطان العرفا ، هرمس صفات ، ارسطو کمالات ، فیثاغورث سمات "
با تمام این صفاتی که به خود نسبت داده ، در بیشتر مباحث کتاب خود به روابط جنسی شاهان صفوی به ویژه شاه سلطان حسین صفوی پرداخته و درباب توانایی های وی چه ها که نگفته . با خواندن کتاب در می یابیم که القاب دیگری چون " قطب الفضاحه ، عین السفله ، ابله العرفا " در فهرست القاب محمد هاشم از قلم افتاده . محمد هاشم در کنار این گونه مطالب که بخش عمده ای از کتاب او را تشکیل می دهد ؛ برخی لطایف و مطالب حاشیه ای را نیز آورده که خواندنی است و از نقطه نظر روابط اجتماعی اواخر دوره صفویه تا اوایل دوره قاجاریه قابل تامل است .
از مطالب جالب ، نام بردن ۱۴ نوع انگور ، ۱۱ نوع خربزه ، ۷ نوع سیب و ۲ نوع به موجود در اصفهان آن روزگار است . نکته جالب قیمت اجناس در زمان کریم خان زند است . در فهرست بلند بالای رستم الحکما می خوانیم که یک باب خانه خوب به قیمت ده تومان فروش می رفته ؛ در حالی که قیمت یک اسب خوب بیست تومان بوده است. یعنی دو برابر یک خانه خوب و جالب تر آنکه ملک مشجر هر جریب یک تومان قیمت داشته است یعنی معادل یک خر مصری!