رد برخی تئوری های ساده که ممکن است بعضی از آنها احمقانه نیز به نظر برسند ؛ گاهی اوقات بسیار مشکل و در پاره ای موارد غیرممکن است . به عنوان مثال فرض اینکه تمامی ابنای بشر هر شب توسط عوامل ماورای طبیعی کنترل می شوند ؛ در نگاهی گذرا بسیار ساده و پیش پا افتاده جلوه می کند . به گونه ای که بدون تعمق چندانی به سرعت آن را رد نموده و ممکن است به آن بخندیم . اما با دقت و جستجوی بیشتر در ذهن خود درمی یابیم که موضوع آنطور که به نظر می رسد ساده نیست . مانند آن است که از شما بپرسند ، چرا ماست سفید است ؟ بسیاری از ما ساعت به دست خود می بندیم و روزانه بارها و بارها به آن نگاه می کنیم ؛ اما چند نفر از ما می تواند بدون نگاه دقیق به ساعت خود ، بگوید که عدد سه ، شش ، نه و یا دوازده آن به طور مشخص چگونه شکلی دارد ؟ شاید شما در طبقات سوم ، چهارم و یا طبقات بالاتری از یک مجموعه آپارتمانی زندگی می کنید . اما چند بار به این فکرافتاده اید که تعداد پلکان منتهی به آپارتمان خود را بشمارید ؟ اصلاًً به این فکر افتاده اید ؟ البته این موضوعات به خودی خود ارزش چندانی ندارند ، اما چنین سوالات به ظاهر ساده ای می توانند موید این نکته باشند که بسیاری از واقعیت ها و حتی حقایق از فرط سادگی در نقطه کور ذهن قرار می گیرند . بسیاری تیزبینی ، نکته سنجی و یا هوش سرشار را تنها در حل مسائل پیچیده محک می زنند و بر این باورند که تنها این گونه معضلات نیازمند چنین ابزاری هستند . اما این حکایت اندکی مشابه نواختن نی است در مقابل پیانو . نی بسیار ساده است اما درآوردن صدای خوش از آن کار هر کسی نیست . زیرا برون کشیدن صدای خوش از سازی چون نی بیش از آنکه متکی به ساختار آن باشد وابسته به تبحر نوازنده است . گویی توانایی و قابلیت در آن دمیده می شود . سازی چون پیانو امکانات فراوانی دارد و همین امکانات ناشی از ساختاری پیچیده است . شما با چند تلنگر بر هر کلید ، صدایی خواهید شنید که اگر تک تک و گسیخته باشد صوت خوشی است . اگر ترتیبی را رعایت کنید ، می توانید با فشردن کلیدها قطعه ای را اگرچه ابتدایی بنوازید . در این وضعیت پیچیدگی ساختاری به گونه ای قانونمندی را به ارمغان آورده که پی ریزی اصول نظری و عملی برای آن سهل تر است . اما در پدیده ها و روندهای ساده به دلیل کمبود عناصر سازنده ، دامنه و امکان رد گیری اصول مدون ، کتابی و آکادمیک سخت تر است . همانگونه که در فراگیری نی تجربه و انتقال حسی سینه به سینه نقشی حیاتی بازی می کند و به نوعی تجربه در نواختن ، اساس کار محسوب می شود ؛ در تبیین پدیده های به ظاهر ساده نیز نوعی جستجوی شهودی و مکاشفه است که می تواند راهگشا باشد .

نمی دانم فیلم  « شهر تاریک » به کارگردانی « آلکس پرویاس » را دیده اید یا نه ؟ دست مایه اصلی این فیلم یکی از همین موضوعات به ظاهر ساده و باورنکردنی است . جریان از این قرار است که موجوداتی فرا زمینی هرشب راس ساعت دوازده زمان را غیرفعال نموده و تمام مردم شهر در این ساعت از هرگونه حرکتی باز می ایستادند . و در این اثنا موجودات فرازمینی با انتخاب قبلی ، خاطرات و یادهای یک یا گروهی از انسان ها را با هم عوض می کردند . آن زمان که مردم از خواب گران برمی خواستند و از سکون به حرکت در می آمدند ، بدون هیچگونه حس تغییری به زندگی خود ادامه می دادند . آنان بدون آنکه بدانند تا دقایقی پیش دارای زندگی و خاطرات دیگری بوده اند ؛ به گونه ای کاملاًًً عادی زندگی جدید را از سر می گرفتند . البته در فیلم دامنه این تغییرات حتی به تغییرات فیزیکی شهر نیز می انجامید . فردی برخاسته از خواب ممکن بود صاحب همسر و فرزند جدیدی شود ، با تمام خاطرات قبلی . او حتی به یاد می آورد که چگونه ازدواج کرده و چه وقت صاحب فرزند شده است . ( یاد مولانا و شعر "ای برادر تو همه اندیشه ای ..." افتادم ) .

خب حالا فکر می کنید رد چنین نظریه ای ساده است ؟ من این طور فکر نمی کنم . عدم قطعیت نمی گذارد که چنین فکر کنم . در صحنه ای از همین فیلم بازیگر زن به بازیگر مرد می گوید : « ... اما این واقعیت دارد که من تو را دوست دارم . » بازیگر مرد در پاسخ می گوید : « ممکن است این هم جزیی از همان رویاهای ساختگی باشد . » شما چه فکر می کنید ؟