---

چندی پيش بنا به ضرورتی ، آرشيو روزنامه اطلاعات مربوط به نيمسال دوم ۱۳۲۰ خورشيدی را ورق می زدم . در لابه‌لای اخبار پر شور آن سال پر التهاب ، آگهی های مختلف بيش از اخبار سياسی و اجتماعی نظر مرا به خود جلب نمود ، به نحوی كه اصل موضوع را كه تا آن لحظه ضروری می پنداشتم رها نموده و با ولع هرچه تمام تر به مطالعه انواع آگهی ها پرداختم . اين آگهی ها از چند جهت برايم خواندنی و جالب بود . از طريق اين آگهی ها توانستم خود را در فضای آن روزها قرار دهم و علايق و سلايق مردمان ۶۶ سال پيش را بهتر درک كنم . نحوه نگارش آگهی ها ، قيمت ها ، عطش تجدد ، نوع سرگرمی ها ، همه و همه به گونه ای غيرمستقيم گويای شرايط سياسی ، افتصادی و اجتماعی آن سال ها هستند . برخی از آنها را برگزيدم تا شما نيز بخوانيد . شايد برای شما هم لذت بخش و يا خاطره انگيز باشد . اميدوارم در ميان كشت و كشتار مطلب وزيركشی ، تفريح طرب انگيزی باشد . پس با هم آنها را مرور می كنيم:

---

۸۰۰ ريال مژدگانی

يک عدد كيف جيبی قهوه (در متن اصلی نيز "قهوه ای" ، "قهوه" نوشته شده است و اين مورد در بسياری موارد ديگر نيز تكرار شده است . گويی در آن زمان به جای گفتن "قهوه ای" ، رنگ "قهوه" گفتن رايج بوده است.) محتوی ۷۰۰ ريال اسكناس و چند برگ قبض در حوالی خيابان فردوسی و چهارراه اسلامبول گم شده ، نظر به علاقه مخصوصی كه صاحب آن به كيف دارد علاوه بر آنكه ۷۰۰ ريال اسكناس محتوی را با ميل و رغبت تقديم می دارد ۱۰۰ ريال هم وجه نقد به كسی كه كيف را با قبوض آن به دفتر راهنمای روزنامه اطلاعات تسليم نمايد به عنوان مژدگانی داده می شود .

(۸۰۰ ريال دستمزد برای ۷۰۰ ريال می ماند ۱۰۰ ريال بهای عشق به كيف قهوه ای البته با كسر هزينه آگهی.)

مـــهـــم

به طوری كه شنيده می شود بعضی از شعب فروش ترياک از بی اطلاعی خريداران سوء استفاده نموده و ترياک را بيشتر از بهای مقرر به فروش می رسانند . لذا بدين وسيله به اطلاع عموم می رساند كه بهای ترياک نوارچسب شده در تهران هر پنج گرم ۹۵/۲ريال و هر لول بيست گرمی ۸۰/۱۱ريال می باشد .

هر يک از خريداران در صورت اجحاف و تعدی فروشندگان می توانند مراتب را كتباً يا شفاهاً به اداره خريد و پخش ترياک واقع در خيابان شاه آباد اطلاع دهند تا فروشنده مورد تعقيب و پروانه فروش از او برای هميشه گرفته شود .

اداره خريد و پخش ترياک

(مبارزه با گرانفروشی و حمايت قاطع از معتادين!)

تغيير نام خانوادگی

بدين وسيله به اطلاع عموم می رسانيم كه نام خانوادگی ما از نظامی به رفقا تغيير يافته است .

حسين رفقا – عباس رفقا (نظامی سابق)

(نظامی گنجوی هم بايد چنين می كرد.)

آگهی استخدام شركت نفت انگليس و ايران

شركت سهامی نفت انگليس – ايران – تهران ، دو نفر را كه دارای شرايط زيرين باشند از قرار روزی ۱۰ريال استخدام می نمايد:

-  خوش بنيه و تن درست

-  سن متجاوز از چهل و كمتر از بيست و يكسال نباشد

-  قد حداقل ۱۷۶ سانتی متر (بدون كفش)

-  سواد فارسی تا حدود پنجم دبستان

-  خدمت نظام وظيفه را انجام داده باشند

-  ۲۰۰۰ ريال ضامن

داوطلبان می توانند همه روزه به استثنای جمعه و ايام تعطيل رسمی از ساعت نه صبح الی دوازده به دايره كارگزينی اداره شركت در تهران واقع در خيابان سپه مراجعه نمايند .

("تا حدود كلاس پنجم" جای تامل دارد . احتمالاً اين شركت جويای هنرپيشه بوده است . اما از همه مهم تر ضامن ۲۰۰۰ ريالی است.)

آگهی بانک شاهنشاهی

از روز شنبه پنجم مهر تا آگهی بعد ساعات كار بانک به قرار زير خواهد بود:

از نه صبح تا دو و نيم بعد از ظهر

پنجشنبه ها از نه و نيم صبح تا ظهر

جمعه ها تعطيل است .

(بنابراين تغيير ساعت كار بانک ها مسبوق به سابقه است.)

آگهی قيمت نان

از تاريخ چهارم مهرماه ۱۳۲۰ بهای نان سنگک و تافتون در شهر تهران هر كيلو يک ريال خواهد بود .

وزارت دارايی

(توجه داشته باشيد فرموده اند هر كيلو يک ريال.)

آگهی از طرف اداره كل شهربانی

برای رفاه عامه و برای اينكه مردم در مواقع مسافرت دچار زحمت گرفتن پروانه مسافرت نباشند . از اين تاريخ به بعد صدور پروانه مسافرت ملغی و مردم می توانند بدون پروانه در داخله كشور مسافرت نمايند .

پاس های جاده های اطراف شهر نيز كه برای بازرسی پروانه مسافرين تأسيس شده بود ، از امروز برچيده شده و ديگر از مسافرين در بين راه مطالبه پروانه مسافرت نخواهد شد.

كفيل اداره كل شهربانی

(بی ترديد حذف اخذ ويزا برای رفتن به قزوين يا قم لطف بزرگی بوده است.)

برنامه سينما

سينما ميهن – هر روز دو سانس . اولی ساعت پنج و دومی ساعت هفت بعد از ظهر . فيلم پر از عجايب تارزان و پسرش به اشتراك ژونی ويسمولر . ناطق انگليسی با زيرنويس فرانسه !

(خوب شد زيرنويس فرانسه را داشت و اگر نه مردم چيزی از آن نمی فهميدند.)

اجاره خانه

در بهترين نقطه اميريه دارای هشت اتاق و كليه لوازم ، حمام ، برق و غيره . اجاره ماهيانه در حدود ۱۵۰۰ ريال . به تلفون ۵۴۶۸ مراجعه شود .

(آن امكان "غــيــره" خيلی مهم است.)

فروش خانه

يک باب خانه دارای پنج اتاق و يک زيرزمين مسكونی ، برق ، گرمابه ، لوله كشی و غيره واقع در نزديكی خيابان شاهرضا و دانشگاه طب . قيمت مقطوع يكصد هزار ريال . هر روزه از ۱تا ۵ بعدازظهر به تلفون شماره ۵۸۶۰ مراجعه فرماييد .

(معادل دستمزد ده هزار روز يا بيست و هفت و نيم سال آن كارگر شركت نفت انگليس – ايران.)

نامه های ايرانی

بزرگترين كتاب سياسی ، اجتماعی ، انتقادی

شاهكار منتسكيو نويسنده مشهور فرانسه . ترجمه ارسنجانی با مقدمه كامل . در اين كتاب استبداد رای ، سوء استفاده از مقام تملق و مداهنه از بزرگان و زورگويی انتقاد شده و مخصوصاً ثابت كرده است كه زور ايجاد قانون نمی كند .

بهاء: ۶ ريال

كتابفروشی مروج

(زور ايجاد قانون نمی كند.)

آگهی جابجايی

كتابفروش های مهم تهران به خيابان الماسيه (باب همايون) انتقال نموده اند . همه نوع كتاب های جديد و قديم در اين كتابخانه ها موجود و رضايت مشتريان محترم را از هر حيث فراهم می نمايد .

كتابفروشی مظفری – شركت كانون كتاب – كتابفروشی مهديه – كتابفروشی خاور – كتابفروشی و كاغذفروشی يكتا

(نكته اين آگهی در عبارت "انتقال نموده اند" است.)

آگهی شهرداری تهران

پيرو آگهی پيش به اطلاع عموم می رسد . چون تعميرات و ساختمان جديد محل آب برداری از قنات شاه خاتمه يافته و استفاده از آن ميسر گرديده است . بنابراين بشكه ها مثل پيش ، پس از آب گيری به وسيله اداره بهداری شهرداری پلمپ شده و بين اهالی تقسيم می گردد . چنانچه پس از اين بشكه بدون پلمپ ديده شود . صاحب آن مورد تعقيب ، بازپرسی ، قرار خواهد گرفت . عموم اهالی پايتخت نيز وظيفه دارند از مصرف آب بشكه های بدون پلمپ كه از لحاظ بهداشت عمومی مجاز نيست خودداری و شماره بشكه را برای تعقيب صاحب آن به برزن مربوطه اطلاع دهند .

(گويی تا قبل از تعميرات و احداث ساختمان جديد بشكه های پلمپ نشده بهداشتی بوده است.)

آگهی پذيرش دانشجو

دانشسرای شبانه روزی تربيت بدنی سی نفر داوطلب با شرايط مندرج زير برای سال اول دانشسرا می پذيرد. فارغ التحصيلان دانشسرای نامبرده از كليه مزايای قانون تربيت معلم استفاده نموده و در مدت دو سال تحصيلی كليه هزينه آنها از قبيل خوراک ، لباس و نوشت افزار و پول حمام و جيبی از طرف دولت پرداخت می شود .

(پرداخت پول حمام آن هم بدون كنكور)

زمستان هم نزديک است

با سفارش دادن بخاری نفت خودسوز با آسودگی خاطر زمستان را استقبال خواهيد نمود زيرا كه سوخت همواره فراوان ، گرمايش ارزان و كارانداختنش ساده و آسان است .

شركت نفت ميهن – خيابان اكباتان جنب كوچه ناظم الاطباء

(تبليغ مسجع با نفت خودسوز)

مادام كرنلی

كلاس ژيمناستيك و رقص مادام كرنلی با اسلوب اروپايی برای بچه ها و بانوان و آقايان روز پنجشنبه دهم مهر داير می شود.

نشانی : خيابان باغ سپهسالار ، نمره ۱۳۵

(استغفرالله)

فروش اتومبيل

اتومبيل فرد شكاری ۳۷ بی عيب دارای لاستيک های نو و صندوق عقب به قيمت ۳۴۵۰ ريال به فروش می رسد . به تلفن ۶۶۰۰ مراجعه نمایيد .

(نکته این آگهی در "صندوق عقب" است!)

استخدام می شود

يك نفر پسر بچه چهارده يا پانزده ساله برای منزل لازم . فوراً به دفتر راهنمای اطلاعات شماره ۱۵۵ مراجعه شود .

(برای چه كاری؟ ... منزل لازم . فوراً ...)

برای رفع نگرانی عامه

اخيراً يك سری فاستونی های زمستانی زنانه و مردانه همه رقم پالتويی و پتو را كارخانه صنايع پشم اصفهان تهيه و در دسترس عموم گذارده . مراجعه و تماشا فرماييد .

لاله زار كوچه بهار (شعبه صنايع)

(مهم ترين نگرانی مردم در آن ايام پرآشوب پارچه فاستونی بوده است . نيازی به خريد نيست . تماشا فرماييد ؛ كافيست.)

بخشی از آگهی وزارت اقتصاد و بازرگانی

در اجرای مفاد تصويب نامه شماره ۷۰۸۳ مورخ ۶ مهر ماه وزارت بازرگانی مراتب ذيل را برای آگهی عموم اعلام می دارد:

ماده اول: ....

ماده دوم: ....

ماده سوم: نرخ ارز از مأخذ هر دولار ۲۵ ريال تعيين می شود .

("دلار" در متن اصلی همان "دولار" نوشته شده است . اما مهم تر از آن نرخ معادل آن است.)

مژدگانی ديگر

۵۰۰ ريال مژدگانی . چمدان محتوی لباس های زنانه و لباس افسری شهربانی و يك جفت چكمه متعلق به اينجانب عارف ربانی افسر شهربانی تبريز كه روز سه شنبه هشتم مهر از تبريز به تهران وارد شده در گاراژ سعادت مفقود شده . گزارش به شهربانی داده شده و شايد چمدان موصوف در بين راه قزوين از ماشين افتاده باشد . جويندگان چمدان به تلفن ۷۴۱۱ و يا ۵۴۰۳ روزنامه كوشش مراجعه و ۵۰۰ ريال مژدگانی دريافت دارند .

(شايد چمدان موصوف در بين راه قزوين از ماشين افتاده باشد و شايد اصلاً بنده چمدان محتوی لباس های زنانه را به همراه خود نياورده باشم و شايد در گاراژ تبريز جا گذاشته باشم . مژدگانی برای اين است كه شما بفهميد كه من با اين چمدان چه كرده ام!)

تعليم رانندگی

تعليمات علمی و عملی آموزشگاه فنی رانندگی و مكانيكی كه در اثر گرمی تابستان تعطيل شده بود از تاريخ ۱۵ مهر ماه دو مرتبه آغاز می شود .

خانم ها و آقايان علاقمند به فن رانندگی و مكانيكی می توانند تعليمات نامبرده را در مدت كمی تحت نظر مهندسين و متخصصين فن فراگيرند .

تعليمات علمی شبانه ، هفته ای سه مرتبه از ساعت ۷ الی ۸ بعدازظهر – تعليمات رانندگی روزها در مواقع فراغت اشخاص .

نشانی : ميدان بهارستان ، روبروی چاپخانه مجلس ، تلفن ۸۰۴۶

(تعطيلی يک موسسه به دليل گرمای هوا در تابستان تهران!)

تاريخ زندگانی حاتم طايی

بخوانيد و سرمشق خود قرار دهيد . نگارش صاحب انوار سهيلی منتشر شد . جای فروش شركت تضامنی علمی . ارزش هر جلد ۵ ريال .

(قيمت نه ؛ ارزش ۵ ريال)

مورنينگ دانس

مهمانخانه شهرداری – روز جمعه ۲ آبان (۲۴ اكتبر) از ساعت ۹ صبح تا ساعت ۱۴(۲ بعداز ظهر) در سالن مجلل مهمانخانه شهرداری - مورنينگ دانس – رقص صبح – با بهترين اركستر توسط عالی ترين هيئت های موزيک اروپايی تحت نظر مسيو لئون ساموس برقرار خواهد بود (اركستر مركب از ۱۰ نفر است) ميز را قبلاً تهيه فرماييد.

(ميز را تهيه نموده و با خود بياوريد و اگر اركستر ۹ نفر بود ميز را بازگردانيد.)

الوعده وفا

فر مژه رسيد . آرايشگاه پری ، خيابان فردوسی ، تلفن ۸۰۷۷

(يادآور حكايت زردک است و بينوايی . يادآوری می كنم كه در اين دوره قند و شكر كوپنی بود.)

تماشاخانه تهران

امشب برای اينكه بتوانيد از فرمايشات اعليحضرت همايونی كه به وسيله راديو در ساعت ۸ و نيم بعد از ظهر پخش می شود مستفيذ شويد به تماشاخانه تهران تشريف بياوريد . بدين منظور امشب استثنائا برنامه تماشاخانه بيست دقيقه زودتر يعنی ساعت شش و چهل دقيقه بعد از ظهر شروع می شود.

برنامه امشب تا دوشنبه ۱۲ آبان ، كمدی پری با شعر و موسيقی ؛ سنتور آقای شيبانی ؛ آواز آقای زاهد ؛ كمدی ميرزا قهرمان . شروع ساعت هفت بعد از ظهر .

(استفاده ابزاری از اعليحضرت)

پنجاه ريال

كيف بغلی اينجانب ، سرهنگ دكتر ابوطالب شيخ محتوی عكس و شناسنامه و بعضی يادداشت ها مفقود شده . خواهشمندم تحويل دواخانه صداقت در چهارراه حسن آباد داده ، حق الزحمه بالا را دريافت فرماييد .

(نتيجه اينكه چمدان محتوی لباس های زنانه آن افسر فوق الذكر از شناسنامه جناب سرهنگ باارزش تر بوده است . زيرا او ده برابر بيشتر مژدگانی تعيين كرده بود.)

تغيير نام فاميلی

تغيير نام فاميلی خود را از "يدک يراق" به "وفائيان" به اطلاع دوستان محترم می رساند.

("يدك يراق" نيز به نوعی يادآور وفا و وفاداری به هنگام دردسر و خرابی است.)

سگ گمشده

روز شنبه یک سگ گرگی به نام "ترول" در خیابان یوسف آباد گم شده است . یابنده محترم به تلفن ۴۴۵۹ یا ۹۱۱۴ تلفن نماید و مژدگانی خوبی دریافت خواهد نمود.

(یابنده حتماً نام سگ را از او بپرسد تا اشتباهی رخ ندهد.)

کله پاچه

رستوران کوچک ، امروز و فردا کله پاچه به طرز شهرگان فرانسه برای مشتریان محترم خود تهیه می نماید . هرشب بیفتک و سیب زمینی سرخ کرده .

آدرس: ۸۰۴ خیابان شاه (نادری سابق)

(بنابراین فرانسویان کله پاچه خور بوده اند و ما نمی دانستیم.)

برنامه تماشاخانه تهران

از امشب تا ۱۳ دی ماه ۱۳۲۰ کمدی "حسن جنی" اثر نویسنده بزرگ "مولیر" در سه پرده . برنامه بعد رقص مصری .

(مولیر و حسن جنی به همراه رقص مصری!)

تشکر و امتنان

اخیراً انتشاراتی در اطراف دکتر ژاپلاتنیسکی داده شده بود مبنی بر اینکه عملیات جراحی مشارالیه خوب نبوده و اغلب با حالت مستی عمل جراحی را انجام می دهند . اینک بدین وسیله لازم گردید مشاهدات خود را نسبت به دکتر مذکور به اطلاع عموم برسانم . اخیراً خانم این جانب سخت بستری و اطبا عمل جراحی را لازم دانستند و پس از مشاوره با دوستان ، َ دکتر ژاپلاتنیسکی را معرفی نمودند . لذا با ایشان مراجعه و عمل را با نهایت مهارت انجام داده و حتی دوازده روزی مریضه این جانب تحت مراقبت ایشان بود . به هیچ وجه از دکتر مزبور استعمال مسکر ندیدم . لذا مراتب قدردانی و تشکر خود را به دکتر معزی الیه و مادام نادیا پرستار مریضخانه تقدیم می دارم .

سرتیپ میمند

(جناب سرتیپ در همه وقت و در همه جا مراقب دکتر بوده اند . حتی پس از صرف شام و در رختخواب.)

خوک اهلی

مقداری خوک اهلی (نژاد یورک شایر) در حدود ۳۰۰ رأس که با بهترین ترتیب نگاهداری شده است یکجا یا عده ای از آنها به فروش می رسد . طالبین برای کسب اطلاعات بیشتری از ساعت ۱۲ تا ۱۴ به تلفن ۸۴۸۴ مراجعه نمایند .

("طالبین عده ای خوک" به تلفن مراجعه نمایند!)

یک دستگاه تلفون

یک دستگاه تلفون در خیابان ناصرخسرو حاضر است که دارنده آن طالب می باشد با دستگاه دیگری در خیابان شاهرضا (چهارراه شهرداری تا پمپ بنزین) معاوضه نماید.

(منظور همان خط تلفن است . اگرنه جای دستگاه در همان جایی که هست خوب است.)

اگر میل دارید

اگر میل دارید در منزل شما اشیاء و اثاثیه کثیف و لکه دار پیدا نشود ... یک جلد کتاب لکه گیری خریداری فرمایید . بهاء: ۶ریال

(الحق که آگهی غافلگیرکننده ای است . برای وایتکس هم نمی توان چنین مؤثر تبلیغ نمود.)

کلاس رقص ح . م . هاکوپیان

رقص های جدید همه روزه از ۴ تا ۹ بعدازظهر . پراتیک روزهای شنبه و سه شنبه از ساعت ۷ تا ۱۰ بعدازظهر (برای خانم ها رایگان است.) بهترین روش با نازلترین بهاء . خیابان شاه کوچه شیروانی خانه شماره ۳۱.

(علی الاصول در آن ایام آقایان نباید چندان تمایلی به فراگرفتن رقص داشته باشند . بنابر این با رایگان بودن آموزش برای خانم ها ، استاد هاکوپیان می باید ورشکست شده باشد.)

بازهم تلفون

یک شماره تلفون خریداری می شود . علاقمندان به بنگاه دارویی خیابان سپه به حسن گاوگانی مراجعه نمایند .

(این حسن آقا هم باید مانند آقای یدک یراق فکری به حال نام فامیل خود می کرد.)

کنسرت

کنسرت سمفنی (در متن اصلی چنین نوشته شده است.) به اشتراک ۴۸ نفر موسیقی دان ایرانی و اروپایی به مدیریت سرگرد غ. مین باشیان . این بزرگترین کنسرتی خواهد بود که تا کنون در ایران داده می شود .

(این آخرین آگهی را ویژه علاقمندان به موسیقی که از همراهان همیشگی این وبلاگ هستند ؛ آوردم.)